Đường cách mạng tỏa sáng qua các thế hệ

Một ngày cuối tháng 11/2014, chúng tôi đến dưới chân núi Kéo Pảng, xã Minh Tâm (Nguyên Bình) thăm gia đình đồng chí Dương Mạc Thạch, Chính trị viên Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân (VNTTGPQ) năm xưa.

dongchi

Hang Phác Rẫy, chân núi Kéo Pàng, xã Minh Tâm (Nguyên Bình), nơi đây, năm 1941 - 1942, gia đình ông Dương Mạc Thạch (bí danh Xích Thắng), Chính trị viên Đội VNTTGPQ đã nhiều lần giấu đồng chí Võ Nguyên Giáp và các cán bộ cách mạng khác đến Minh Tâm hoạt động cách mạng. Trong ảnh: Đồng chí Dương Mạc Thăng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng giới thiệu về hang Phác Rẫy.

HUYỀN THOẠI NGƯỜI CHA THEO CÁCH MẠNG...

Lời kể ông Dương Mạc Thăng (nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy năm 2000 - 2005) trầm lắng dẫn dắt chúng tôi trở về chặng đường hơn 70 năm qua.

Ông Dương Mạc Thạch lúc nhỏ bản tính lanh lợi, ham việc, ưa khởi xướng hành động giúp người nên đã làm cho cha là Dương Mạc Tân sớm đặt kỳ vọng người gánh vác trọng trách việc gia đình. Ông Tân động viên Dương Mạc Thạch ra tận thị trấn Nguyên Bình học cấp 1, trường của Pháp mở. Ông hăng hái đấu tranh chống lại áp bức, tham gia phong trào bãi khóa, chống tên chủ Pháp bớt xén quyền lợi của học sinh. Nghe nói châu Hòa An cũng có nhiều phong trào đấu tranh với bọn quan lại, ông liền tìm cách bắt liên lạc với cán bộ cách mạng (CM) ở Nặm Lìn, Hòa An, được đồng chí Hồng Lĩnh (sau này là Bí thư Huyện ủy Hòa An) giác ngộ đi theo CM.  Học hết cấp I, ông về quê được mời ra làm chức thủ bạ. Ông bàn với cha nhận lời làm việc cho quan xã làm vỏ bọc, còn bên trong bí mật liên lạc với cán bộ hoạt động CM để đấu tranh giúp dân bản hết khổ cực. Cha ông đồng ý, ủng hộ.

Ngày 15/6/1934 là ngày trọng đại của cuộc đời Dương Mạch Thạch, ông chính thức tham gia hoạt động CM với khát khao cháy bỏng đấu tranh CM lật đổ ách thống trị thực dân để bà con quê mình hết lầm than cực khổ. Sau đó, ông được đồng chí Lê Mới, Đoàn Chu giới thiệu kết nạp vào Đảng tháng 8/1934, nhận nhiệm vụ phát triển Đảng, phong trào CM tổng Gia Bằng (xã Minh Tâm) và huyện Nguyên Bình. Hoạt động nửa bí mật, nửa công khai.

 Gia đình ủng hộ, nên Dương Mạch Thạch được tạo điều kiện làm nhà riêng tại Tổng Ngần, dưới chân núi Kéo Pảng cách xa bản cũ để thuận lợi cho hoạt động CM bí mật. Ông và gia đình trở thành cơ sở tin cậy cho cán bộ CM đến hoạt động giai đoạn 1941 - 1945.

Năm 1941, sau Hội nghị Trung ương Đảng lần VIII, ra quyết định chuẩn bị lực lượng mọi mặt đón thời cơ khởi nghĩa. Đồng chí Võ Nguyên Giáp được phân công đến Nguyên Bình phát triển phong trào CM từ Nguyên Bình (Cao Bằng) xuống Bắc Kạn - Thái Nguyên, nam tiến xuống miền xuôi. Dương Mạc Thạch nắm rõ địa bàn Nguyên Bình và địa bàn Bắc Kạn. Ông đã giúp đồng chí Võ Nguyên Giáp lên núi tìm điểm bí mật hang Kéo Quảng, Lũng Diển, Lũng Dẻ để chuẩn bị cho đồng chí Thượng cấp (Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc) đến hoạt động. Tháng 2/1942, gia đình ông 2 lần đón đồng chí Thượng cấp về hoạt động, đưa lên hang Lũng Dẻ gần bản để đào tạo cán bộ CM. Dương Mạc Thạch giữ trọng trách đưa đón, đảm bảo an toàn, hậu cần cho đồng chí Thượng cấp đi lại đến Nguyên Bình hoạt động và ông tiếp tục phát triển cơ sở CM, vận động nhiều đồng bào Tày, Nùng, Mông, Dao vào Hội cứu quốc, tổ chức Mặt trận Việt Minh ở các xã, tổng, mở hướng xuống Bắc Kạn.

 Trưởng thành, thử thách trong phong trào đấu tranh CM, được cán bộ cấp trên tin tưởng, ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo (Tam Kim, Nguyên Bình) Đội VNTTGPQ thành lập gồm 34 đồng chí, đồng chí Võ Nguyên Giáp chọn Dương Mạc Thạch (bí danh) Xích Thắng làm chính trị viên. Đội VNTTGPQ được thành lập còn khó khăn về tài chính, Dương Mạc Thạch vận động gia đình ủng hộ 500 đồng Đông dương, số tiền rất lớn thời kỳ đó để mua sắm quân lương, vũ khí. Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Võ Nguyên Giáp, ông đã cùng Đội VNTTGPQ tổ chức đánh thắng giòn giã trận đầu ra quân đồn Phai Khắt, Nà Ngần, rồi đưa Đội VNTTGPQ về Lũng Dẻ quê mình củng cố bổ sung lực lượng tiến lên đánh đồn Đồng Mu (nay thuộc xã Xuân Trường, Bảo Lạc) .

Đầu năm 1945 tiếp tục con đường Nam tiến, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa CM Tháng Tám 1945, Dương Mạc Thạch chỉ huy một Đại đội thuộc Đội VNTTGPQ vừa vũ trang vừa tuyên truyền đánh quân Nhật từ Nguyên Bình - Phja Đén - Nà Phặc, Hà Hiệu sang Bắc Kạn, phá kho thóc Bạch Thông, Na Rì (Bắc Kạn). Tổng khởi nghĩa CM Tháng Tám 1945, ông cùng đơn vị đã tham gia giải phóng thị xã Bắc Kạn, thành lập chính quyền CM ở Chợ Rã, Bạch Thông. Sau CM Tháng Tám thành công, Dương Mạc Thạch được tín nhiệm giữ nhiều trọng trách, cương vị lãnh đạo khác nhau cống hiến trọn đời cho sự nghiệp đấu tranh CM của dân tộc và xây dựng đất nước.

NGƯỜI CON VỮNG BƯỚC XÂY DỰNG QUÊ HƯƠNG

  Nói về người cha của mình (Dương Mạc Thạch), ông Dương Mạc Thăng kể: Thuở nhỏ, cha tôi thường nói: “CM đã rèn luyện cha trở thành người biết sống nghĩa khí vì đồng bào, quê hương đấu tranh CM giải phóng dân tộc. Con nhớ rằng chỉ có đường CM mà cha và bao đồng chí khác đã gian nan, hy sinh, đổ máu mới có con hôm nay. Con phải tự mình rèn luyện, trau dồi trí tuệ để sau này xây dựng quê hương không còn nghèo nàn, lạc hậu thì mới xứng đáng với cha, với thế hệ cha anh đi trước”. Cùng với quan tâm dạy dỗ con, ông Dương Mạc Thạch thường kể cho con nghe chuyện về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bác Hồ, Đội VNTTGPQ... Những câu chuyện CM cảm động thấm vào tâm trí, tình cảm, nhân cách ông Dương Mạc Thăng và anh em trong gia đình.

Ông Dương Mạc Thạch  (Dương Mạc Cam, bí danh Xích Thắng), sinh ngày 5/8/1915. Quê quán Bản Thôm Phát, Gia Bằng ( nay là xã Minh Tâm), Nguyên Bình, Cao Bằng. Tham gia CM ngày 15/6/1934, tháng 8/1934 được kết nạp Đảng; năm 1940, ông Ủy viên Ban Chấp hành lâm thời Tỉnh ủy Cao Bằng; năm 1944, Tỉnh ủy viên Cao - Bắc - Lạng ngày 22/12/1944, ông được chọn làm Chính trị viên Đội VNTTGPQ. Năm 1945 - 1948, Dương Mạc Thạch hoạt động chủ yếu ở Bắc Kạn và đã có thời làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính kháng chiến tỉnh. Năm 1948, ông được điều về Bộ Tổng tư lệnh làm Đặc phái viên các tỉnh miền núi. Năm 1951 - 1970, Tỉnh ủy viên tỉnh Yên Bái, Phó Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang. Năm 1970, Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Nông nghiệp 3 Bắc Thái. Năm 1978, nghỉ hưu. Ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng nhất.

Năm 1956, ông Dương Mạc Thăng theo cha lên Hà Giang học tập. Bạn học gọi ông là “thủ lĩnh” vì từ vui chơi, học tập, gặp ai hoạn nạn khó khăn thì ông Dương Mạc Thăng là người khởi xướng, dẫn đầu giúp đỡ. Năm 1964, được cha, bạn bè động viên, ông học Đại học Nông nghiệp tại Cu Ba để sau này có tri thức cống hiến xây dựng quê hương.

Năm 1974, sau khi đi du học về, ông Dương Mạc Thăng giảng dạy tại Trường Đại học Nông nghiệp III, Thái Nguyên. Năm 1980, ông trở về quê hương công tác, làm Phó Chủ tịch huyện Nguyên Bình. Năm 1990 - 1993, ông giữ cương vị Bí thư Huyện ủy Nguyên Bình. Năm 1994 - 2000 - 2005, ông chuyển công tác lên tỉnh làm Trưởng Ban Kinh tế Tỉnh ủy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy. Đến năm 2000 - 2005, với cương vị Bí thư Tỉnh ủy, ông tham mưu cho Ban Thường vụ thực hiện chiến lược phát triển KT - XH cho tỉnh, như: phát triển kinh tế cửa khẩu, phát triển du lịch - dịch vụ; phát triển thị xã Cao Bằng thành thành phố Cao Bằng để làm động lực cho các huyện, khác phát triển; đầu tư Khu di tích lịch sử Pác Bó...

Đến nay, sau gần 10 năm định hướng Nghị quyết Đại hội Đảng bộ khóa XV, năm 2000 - 2005 mà ông đương nhiệm Bí Thư Tỉnh ủy đã hình thành rõ nét, thế hệ cán bộ sau tích cực triển khai đã thúc đẩy KT - XH cho tỉnh ngày càng phát triển. 

Theo baocaobang.vn