"Địa chỉ đỏ" sáng mãi tương lai

Cao Bằng có những quần thể di tích lịch sử văn hóa vô giá, trong đó, 3 Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, rừng Trần Hưng Đạo, Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950 là những "địa chỉ đỏ" trong việc giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm trong chiến đấu cho các thế hệ người Việt Nam khi đến tham quan, học tập, tìm hiểu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và lịch sử cách mạng của dân tộc.

IMG_4473_copy

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó thuộc xã Trường Hà (Hà Quảng) là đầu nguồn của cách mạng Việt Nam, được Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn làm nơi ở và làm việc khi mới trở về Tổ quốc trong giai đoạn 1941 - 1945. Sau ba mươi năm xa Tổ quốc, ra đi tìm đường cứu nước, khi chuẩn bị trở về nước, Người đã nhận định:  “Căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng nước ta. Cao Bằng có phong trào tốt từ trước, lại kề sát biên giới, lấy đó làm cơ sở liên lạc quốc tế rất thuận lợi. Nhưng từ Cao Bằng còn phải phát triển về Thái Nguyên và thông xuống nữa mới có thể tiếp xúc với toàn quốc được. Có nối phong trào được với Thái Nguyên và toàn quốc thì khi phát động đấu tranh vũ trang, lúc thuận lợi có thể tiến công, lúc khó khăn có thể giữ”.

  Pác Bó có hơn 50 điểm di tích khác nhau. Đến nơi đây, đi trong hương rừng nắng sớm, một tiếng chim gù làm không gian bừng sáng. Núi Các Mác vẫn sừng sững giữa đất trời như lý tưởng của Đảng soi bóng xuống dòng thơ. Xuân về náo nức lòng người, dọc theo suối Lê-nin, dòng nước ngàn năm vẫn xanh biếc một màu thủy chung.

Trong không gian tĩnh lặng, tiếng cá thả tăm nghe mênh mang cả cõi lòng. Không xa, hang Cốc Bó vẫn ấm hơi Người. Có ai biết, trong những đêm đông giá lạnh, người Cha già nhen lửa cách mạng sưởi triệu trái tim... Dòng suối trong rì rào khúc đại ngàn về lời ca cách mạng in hình Bác ung dung dịch sử Đảng. Đến thăm lán Khuổi Nặm, nơi Người chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (tháng 5/1941). Hội nghị có ý nghĩa quan trọng quyết định đến vận mệnh của đất nước... Hòa trong dòng người về thăm lại cội nguồn xưa. Lòng người thênh thang bước giữa đất trời và muốn tìm lại chút xưa của lịch sử vẫn được tái hiện trong không gian huyền ảo.
Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trên cương vị Chủ tịch nước, mặc dù bận trăm công nghìn việc, nhưng Người luôn nhớ về Pác Bó và coi nơi đây là nhà, là quê hương thứ hai của mình. Ngày 20/2/1961 Bác về thăm lại Pác Bó. Sau 20 năm mới có dịp trở lại nơi đây, Bác đã làm bài thơ: Hai mươi năm trước ở hang này/Đảng vạch con đường đánh Nhật Tây/Lãnh đạo toàn dân ra chiến đấu/Non sông gấm vóc có ngày nay. 

 Với những giá trị đặc biệt ý nghĩa về lịch sử, văn hóa, khoa học, Khu di tích lịch sử Pác Bó đã được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm bảo tồn, gìn giữ, tôn tạo nhiều hạng mục quan trọng để mở cửa đón khách tới tham quan, học tập nghiên cứu về Bác... Đặc biệt vào ngày 19/5/2011, tỉnh khánh thành công trình Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pác Bó. Đền thờ tọa lạc trên ngọn núi thuộc khu vực trung tâm Khu di tích. Đền thờ là hình ảnh cách điệu ngôi nhà sàn của người dân tộc Cao Bằng; giản dị, trang nghiêm, có tính biểu tượng cao và gây ấn tượng sâu sắc. Bức hoành phi “Hồng nhật cao minh” cùng với đôi câu đối: “Lãnh tụ trở về, nhật nguyệt bừng lên trời Pác Bó/Anh hùng tụ lại, tinh hoa rực sáng đất Cao Bằng” cho thấy Chủ tịch Hồ Chí Minh như ánh mặt trời đỏ chiếu sáng soi đường cho cách mạng Việt Nam.
Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi hội tụ nhiều giá trị tâm linh, giá trị về giáo dục truyền thống cách mạng của dân tộc ta dưới sự lãnh đạo tài tình của Trung ương Đảng và Bác Hồ kính yêu; là nơi dâng hương về nguồn, báo công...

Năm 2012, Khu di tích lịch sử Pác Bó đã được xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10/5/2012. Đây là niềm tự hào, vinh dự lớn lao đối với Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm cho tỉnh cần phải tiếp tục giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị của khu di tích.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác có những sáng lập lớn cho cách mạng Việt Nam. Trong đó, Cao Bằng tự hào là nơi chứng kiến và diễn ra hai sáng lập lớn trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người, đó là Mặt trận Việt Minh và Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (VNTTGPQ).

Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Tam Kim với vị trí, địa điểm “tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ”, phong trào cách mạng ở địa phương phát triển là cơ sở chính trị tốt, nhân dân một lòng theo Đảng, theo cách mạng. Tại khu rừng Trần Hưng Đạo, vùng đất “địa lợi - nhân hòa” được chọn làm nơi tập kết và thành lập Đội VNTTGPQ. Vào ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, theo Chỉ thị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đã diễn ra Lễ thành lập Đội VNTTGPQ - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng ngày nay.

Tam Kim ngày nay đã đổi thay, cảnh rừng núi đẹp như tranh vẽ xen giữa những xóm bản bình yên. Tại khu rừng Trần Hưng Đạo, hình ảnh 34 chiến sỹ trong buổi lễ thành lập Đội VNTTGPQ được tái hiện tại Bức phù điêu ở trung tâm Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo khiến mỗi người thêm xúc động.

Vị trí trang trọng nhất là Bức phù điêu bằng đá xanh nguyên khối, hoàn thành vào năm 2004 nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam do Quân khu 1 tặng Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Cao Bằng. Bức phù điêu sáng tác dựa theo bức ảnh tư liệu ghi lại thời khắc lịch sử Lễ tuyên bố thành lập Đội VNTTGPQ. Việc khắc họa tạo nhiều mảng khối khiến người xem liên tưởng đến sự trưởng thành lớn mạnh của một đội quân trùng trùng điệp điệp. Phía trên hàng quân trong bức phù điêu là đồ họa những tán cây rừng biểu trưng cho đại ngàn hùng vỹ đã bảo vệ chở che đội quân cách mạng trong những ngày sơ khai đó. Bên cạnh đó là hình tượng nhân dân các dân tộc, nói lên sự tin tưởng, đoàn kết gắn bó của nhân dân các dân tộc Cao Bằng luôn sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ đội quân vũ trang cách mạng.

Các hạng mục của Khu di tích đã được cải tạo, xây dựng gồm: Nhà dâng hương, sân, khuôn viên... để mỗi đoàn khách hành hương về đây làm lễ báo công trước các thế hệ tiền bối cách mạng thêm phần trang trọng. Đi men theo con đường bê tông vào sâu trong rừng khoảng 200 m, du khách đến bãi đất bằng nơi ghi dấu sự kiện thành lập Đội VNTTGPQ. Tại địa điểm này, năm 1994 đã được dựng nhà Bia ghi dấu sự kiện, 4 mặt bia chữ vàng khắc toàn văn bản Chỉ thị thành lập Đội VNTTGPQ; 10 lời thề danh dự do đồng chí Võ Nguyên Giáp đọc trong lễ tuyên thệ, sau này trở thành lời thề danh dự của Quân đội nhân dân Việt Nam; danh sách 34 chiến sỹ.

Từ nhà bia trung tâm, đi trên 500 bậc, chúng ta đến đỉnh Slam Cao. Từ đây có thể nhìn thấy đồn Phai Khắt, làng Phai Khắt, núi Thẳm Khẩu, đồn Nà Ngần, đường đến đèo Cao Bắc. Trên đỉnh Slam Cao, đồng chí Võ Nguyên Giáp và Ban Chỉ huy Đội đã nghiên cứu đặt trạm quan sát, đưa ra các phương án đánh đồn Phai Khắt.

Khu di tích với những địa danh và lưu trữ hiện vật gắn liền với giai đoạn lịch sử, gắn liền với sự nghiệp hoạt động cách mạng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, có giá trị lịch sử đặc biệt quan trọng đối với cách mạng Việt Nam. Ngày 11/12/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 2383/QĐ-TTg về “Xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt”, trong đó Di tích rừng Trần Hưng Đạo được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.

Chiến dịch Biên giới là chiến dịch tiến công lớn đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cũng là chiến dịch đầu tiên và duy nhất Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ra mặt trận chỉ đạo chiến dịch, động viên quân và dân chiến đấu. Chiến thắng Biên giới năm 1950 là bước ngoặt quan trọng, góp phần quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta. Nà Lạn - địa danh cách đây gần 70 năm đặt trụ sở Bộ Chỉ huy Chiến dịch đã có đường ô tô đến tận nơi. Giữa núi rừng bát ngát, thắm trong mây trời vẫn vọng lại những câu thơ hào sảng khi Bác Hồ trực tiếp ra mặt trận chỉ huy chiến dịch: “Chống gậy lên non xem trận địa/Vạn trùng núi đỡ vạn trùng mây/Quân ta khí mạnh nuốt ngưu đẩu/Thề diệt xâm lăng lũ sói cầy”.  

123_copy

Cựu chiến binh tham quan Cụm tượng đài "Chủ tịch Hồ Chí Minh quan sát mặt trận Đông Khê" trên đỉnh núi Báo Đông, xã Đức Long (Thạch An).

Núi Báo Đông nơi Bác Hồ quan sát trận đánh đồn Đông Khê, Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh với Chiến thắng Chiến dịch Biên giới năm 1950 và trưng bày các hiện vật, hình ảnh liên quan được xây dựng. Đồn Đông Khê với những chứng tích của đồn bốt xưa phủ rêu xanh thời gian gợi nhớ về trận đánh lịch sử. Tại đây, nhiều tấm gương anh dũng đã được ghi vào trang sử vẻ vang của dân tộc như chiến sỹ La Văn Cầu chặt cánh tay phá đồn địch; Trần Cừ lấy thân mình lấp lỗ châu mai; Lý Viết Mưu dũng cảm xông lên trong làn đạn phá bốt quân thù. Đến ngày 18/9/1950, quân ta đã đập tan hoàn toàn cụm cứ điểm Đông Khê. Trận đánh quyết định mở ra thời kỳ quân ta từ phòng thủ chuyển sang phản công, làm thay đổi cục diện chiến trường...
Các địa điểm di tích lịch sử Chiến thắng Biên giới năm 1950 tại huyện Thạch An có giá trị đặc biệt quan trọng, gắn liền với sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp; gắn liền với sự trưởng thành, phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Hiện nay, các địa điểm liên quan đến chiến thắng này gồm 19 di tích và điểm di tích được phân bố thành 4 cụm di tích nằm trên địa bàn 4 xã, thị trấn, đó là: Cụm di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh với Chiến thắng Chiến dịch Biên giới năm 1950 tại xã Đức Long; Cụm di tích Cứ điểm Đông Khê tại thị trấn Đông Khê; Cụm di tích Khau Luông tại xã Đức Xuân; Cụm di tích Cốc Xả - Điểm cao 477 tại xã Trọng Con. Ngày 25/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2082/QĐ-TTg công nhận Di tích Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950 huyện Thạch An là Di tích Quốc gia đặc biệt.
Nhớ về thời kỳ lịch sử đã qua, trong tâm trí của mỗi người luôn khắc ghi công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do cho Tổ quốc. Những địa danh Pác Bó, rừng Trần Hưng Đạo, đồn Đông Khê mãi là những địa chỉ đỏ không chỉ hấp dẫn về du lịch văn hóa lịch sử đối với nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế mà còn là nơi giáo dục về truyền thống cách mạng, truyền thống anh hùng cho các thế hệ mai sau.  

Theo baocaobang.vn